Birazoku

Âdem ve Havva’nın Günlükleri’nde Amerikan edebiyatının en çarpıcı yazarlarından biri olan Mark Twain Kutsal Kitap’taki yaradılış hikâyesine el atıyor.

Yasak Elma’dan ısıran Âdem ve Havva’nın kadın ve erkek olarak ayrı kimliklerle Cennet Bahçesi’nden dünyaya düşmeleri, eşyaya ve hayvanlara ad vermeleri, aile kurmaları, çocuk sahibi olmaları, ilk toplumu oluşturmaları; kısacası “iyi” ile “kötü” arasında ayrım yapmaları, suçu ve yasayı tanımaları, tenin istekleriyle ruhun isteklerini bilmeleri gibi insani varoluşun neredeyse tüm özellikleri kitabın temel dokusunu oluşturmakta. İnsanın doğaya karşı uygarlık çatısı altında yaşamını sürdürmesinin hem trajik hem de komik veçhelerinin işlendiği Âdem ve Havva’nın Günlükleri canlı ve şen şakrak bir üslupla yol alıyor.

Bu yol alışta varoluşun çekirdeğindeki temel sorunlara da ışık düşürülüyor: ölüm ve doğum, eylem ve doğa, kadın ve erkek, insan ve Tanrı, acı ve haz gibi ikiliklere yönelik ironik bir bakış söz konusu. Mark Twain kutsal olana saygıyı elden bırakmadan ama insanın bizatihi kendi yaratıcı kudretlerini de ihmal etmeden, insanın muammalarla dolu dünyevi yaşamına mizahın gücü ve felsefi bakışın yaratıcılığıyla yeniden şekil veriyor…

*

Âdem’in Günlüğü 

Orijinal Elyazmasından Çeviri

NOT. Bu günlüğün bir kısmını yıllar önce çevirmiştim, bir arkadaşım da günlüğün tamamlanmamış halinden birkaç nüsha basmıştı, ama hiçbiri halka ulaşmadı. O zamandan beri Âdem’in hiyerogliflerinin bir kısmının daha anlamını çözdüm ve artık Âdem’in bu kitabın yayımlanmasını haklı çıkarmaya yetecek kadar önemli bir kamusal şahsiyet halini aldığını düşünüyorum. M.T.

Pazartesi

Uzun saçlı bu yeni yaratık sürekli karşıma çıkıyor. Hep çevremde dolanıyor ve beni takip ediyor. Hoşlanmıyorum bundan; başkasıyla beraber olmaya alışık değilim. Keşke diğer hayvanlarla birlikte kalsaydı. Bugün hava bulutlu, rüzgâr doğudan esiyor; yağmur ıslatacak bizi galiba… Bizi mi? Nereden kaptım bu sözcüğü?.. Şimdi anımsadım: yeni yaratık kullanıyor.

Salı

Hiçbir şeyi adlandırma fırsatı bulamıyorum. Yeni yaratık karşılaştığımız her şeyi ben daha gık diyemeden adlandırıveriyor. Üstelik hep aynı bahane; öyle duruyormuş. Mesela dodo. Dediğine göre insan onun “dodoya benzediğini” bir bakışta görebilirmiş. Bu ismi kabullenmek zorunda kalacağıma şüphem yok. Bu konuyu dert etmek de boşuna yiyip bitiriyor beni ve zaten bir işe yaradığı da yok. Dodo’ymuş! Ben dodoya ne kadar benziyorsam, bu kuş da o kadar benziyor.

Çarşamba

Yağmura karşı bir barınak yaptım ama huzurla kullanamadım. Yeni yaratık zorla barınaktan içeri girdi. Dışarı çıkarmaya çalıştığımdaysa görmek için kullandığı deliklerden sular aktı, sonra da pençelerinin tersiyle yüzünü sildi ve diğer hayvanların canları yandığında çıkardıkları seslere benzer bazı sesler çıkarttı. Keşke konuşuyor olmasaydı: ama boyuna konuşuyor. Zavallı yaratığa iftira atıyor, onu karalıyormuşum gibi geliyor kulağa ama niyetim bu değil. Daha önce hiç insan sesi duymadım, ayrıca buradaki düşsel yalnızlıkların vakur sessizliğini bozan her yeni ve tuhaf ses kulağımı tırmalıyor, yanlış bir nota gibi geliyor. Üstelik bu yeni ses çok yakınımda, omzumun hemen arkasında, kulağımın tam dibinde, kâh bir yanımda kâh diğer yanımda ve ben yalnızca az çok uzağımdaki seslere alışkınım.

Cumartesi

Yeni yaratık çok fazla meyve yiyor. Bu gidişle meyveler bize yetmeyecek. Yine “biz” bu onun sözü; o kadar çok duydum ki artık benim de sözüm. Bu sabah epeyce sis vardı. Sis varken dışarı çıkmam. Yeni yaratık çıkıyor. Her türlü havada çıkıyor ve çamurlu ayaklarıyla lap lap içeri giriyor. Bir de konuştukça konuşuyor. Eskiden burası çok güzel ve sessizdi.

…