Birazoku

“Bir edebiyat tedkikçisi ne kadar zengin bir hayat tecrübesine ve geniş kültüre sahip ise, incelediği esere bakış tarzı o kadar derin ve onda bulduğu unsurlar o kadar çeşitli olur. Edebî eserin güzellik ve zenginliği ile onu inceleyenin şahsiyet ve kültürü, birbirine bakan aynalar gibi, perspektifi alabildiğine derinleştirir.

Türk edebiyatında bunun en güzel örneği, çok yönlü bir yazar olan Ahmet Hamdi Tanpınar’ın, hocası ve üstadı Yahya Kemal Beyatlı hakkında yazdığı kitaptır.”

Prof. Dr. Mehmet Kaplan

SUNUŞ 

Ahmet Hamdi Tanpınar’ın ölümünden sonra dostları onun müsveddeleri arasından Yahya Kemal adlı eserini çıkarıp yayıma hazırladılar. 1963 yılında Yahya Kemal’i Sevenler Cemiyeti Neşriyatının birinci kitabı olarak çıkan eser okuyucuya derneğin “Umumi Kâtibi Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. H. Vehbi Eralp”ın aşağıda okuyacağınız kısa bir yazısıyla sunuldu. 

“Eserin Basılışı Hakkında Birkaç Söz 

‘Yahya Kemal’i Sevenler Cemiyeti’, merhum arkadaşımız Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Yahya Kemal için yazdığı bu eseri okuyuculara sunmakla bahtiyardır. Burada kendisi de değerli bir şair ve edebiyat tarihçisi olan bir yazarın büyük şairimize ait görgüleri, bilgileri, düşünceleri, Tanpınar’ın nefis ve akıcı üslûbu, kendine mahsus keskin ve derin görüşleri içinde önümüze seriliyor. Bütün bunlara şunu da ilâve etmeliyiz: Hamdi Tanpınar daha ilk gününden Yahya Kemal’in talebesi olmuş, bütün ömrünce onun çevresi, havası içinde yaşamak fırsatını bulmuştur. Bu eser, tarihin pek nadir kaydettiği mutlu tesadüflerden birinin neticesidir. “Ne yazık ki Hamdi Tanpınar kitabına son şeklini veremeden, hiç beklenmedik bir ölümle aramızdan ayrılmıştır. Ömrü vefa etseydi, öteki eserlerinde yaptığı gibi, bu sayfaları da dostlarına okuyacak, onların fikirlerini alacak, kendi kendini düzelterek gerekli bulduğu değişiklikleri yapacaktı. Onun matbaadan gelen bir son prova sayfasını bazen beş sayfaya çıkardığını, birkaç sayfayı bazen bir tek sayfaya indirdiğini yakınları çok görmüşlerdir. Ama onun yokluğunda, bu eser üzerinde çalışanlar, bu türlü değiştirmeleri yapmaya kendilerinde bir hak ve salâhiyet bulmamışlardır; yoksa kitap Hamdi Tanpınar’ın eseri olmaktan çıkardı. Onlar sadece şekle ait bazı noktaları ve yanlışları düzeltmekle yetinmek zorunda kalmışlardır. Burada bu yolda emeği geçmiş olanlara ‘Yahya Kemal’i Sevenler Cemiyeti’ adına teşekkürü bir borç bilirim.”

Bu yazı, eserin yeni harflere naklinin ve hazırlanmasının kimler tarafından yapıldığını açıklamamaktadır. Ancak Tanpınar’ın ölümünden sonra İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Türk Dili Edebiyatı Fakültesindeki dost ve öğrencileri, özellikle Mehmet Kaplan’ın, hocası ve meslektaşı olarak Tanpınar’ın hatırasını yaşatmak için önce onun kitaplarının yayımlanmasına çaba harcadığı bilinmektedir. 

Eserin ikinci baskısı yapılırken ilk baskıda yekpâre bir metin olarak çıkmış olan kitaba bazı ara başlıklar koyarak yeni bir sunuşla eserin basılmasını sağlayan da Mehmet Kaplan olmuştur. Metinde bazı imlâ yanlışlarının düzeltilmesi ve bu ekleme dışında hiçbir değişiklik yapılmamıştır. Yapılan bir başka ekleme de şahıskitap adları ve kavram dizininin konmasıdır. 

Bu yeni baskıda, biz, önceki baskılarda emeği geçenleri saygıyla andığımız gibi Mehmet Kaplan’ın ikinci baskıya koyduğu “Kitap Hakkında Birkaç Söz”ü ve onun eklediği başlıkları muhafaza ediyoruz. Bu başlıklar, okuyucuya kolaylık sağlamaktadır.

Eserde birkaçı dışında yazıların kaynakları belirtilmemiştir. Yahya Kemal’in şiirleri ve yazıları kitaplaştığı için meraklı okuyucuların Kendi Gök Kubbemiz, Eski Şiirin Rüzgârıyla, Rübaîler, Edebiyatımıza Dair, Aziz İstanbul, Eğil Dağlar, Makaleler-Mektuplar’ a başvurabileceklerini düşünerek yeni dipnotları eklemedik. 

İkinci baskıya konan dizini yeniden hazırladık; çünkü bu çok yoğun kitaptan dizin sayesinde yararlanma da artacaktır. 

Vehbi Eralp’ın da belirttiği gibi Tanpınar’ın sağlığında bu eser çıksaydı elbette pek çok yeri değişirdi. 

Bu kitapta Tanpınar, Yahya Kemal Beyatlı’yı merkez alarak edebiyat tarihimizi anlatmaktadır, bundan dolayı da farklı bakış açılarıyla tartışmalara açıktır. Tamamlanmamış olsa da bu kitap edebiyat üzerinde düşünenlere yepyeni ufuklar açacak bir zenginliktedir. 

Yahya Kemal, Tanpınar için önemli bir ölçüttür de. Hatıralarında sık sık onu anar, eserleriyle uğraşırken Yahya Kemal’le kıyaslamalar yapar. Bu baskının sonuna, daha önce Kaynaklar (2, Kış 1984) dergisinde çıkan hatıralarında çok dağınık olarak bulunan Yahya Kemal hakkındaki değerlendirmelerini ve görüşleri de almayı uygun bulduk. 

Tanpınar serisinde olduğu gibi bu kitabın hazırlanmasında yardımlarını esirgemeyen Prof. Dr. İnci Enginün’e teşekkür ederiz. 

DERGÂH YAYINLARI

İÇİNDEKİLER

11 Kitap Hakkında Birkaç Söz
17 İlk Karşılaşma
45 Sanat – Kültür – Milliyet
63 Millî Şair
104 Yahya Kemal ve Eski Şiir
169 Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Hatıraları’ndan
177 Dizin

….