Birazoku

1879 yılında bir akşam, Mark Twain küçük kızlarıyla otururken, kızlar babalarına bir hikâye anlatsın diye yalvardılar. Bunun üzerine Twain bir dergideki resimden yola çıkarak onlara fakir bir çocuğun, Johnny’nin hikâyesini anlatmaya başladı: Elinde sihirli tohumlar olan Johnny, kendini çalınmış bir prensi kurtarmakla görevlendirilmiş buluyordu. Mark Twain daha sonra bu hikâye hakkında birtakım notlar aldı ama hikâye yarım kaldı…

Yani, şimdiye dek!Berkeley’deki California Üniversitesi’nde yer alan Mark Twain arşivlerinde keşfedilip gün yüzüne çıkarılmış bu notlar şimdi, yani bir asırdan uzun süre sonra devamı getirilen bir hikâyenin temelini oluşturuyor. Caldecott Ödüllü yazar Philip Stead, elinde rehber olarak Twain’in taslaklarıyla, acaba Twain eserini tamamlasa ortaya nasıl bir şey çıkardı diye hayal ederek bir metin ördü. Erin Stead ise oyma, mürekkep ve karakalem gibi teknikler kullanarak zarif, muzip ve son derece dokunaklı resimler yarattı.“Prens Oleomargarin’in Aşırılması” iyilik ve cesaret üzerine, zamanın ötesine uzanan bir kitap. Johnny’nin öyküsü, Mark Twain’in her yaştan okurunu büyüleyecek!

*

…Öykü bir dere gibi akmalı; tepelerin ve bol yapraklı ağaçların arasından geçen, ne zaman iri bir kayayla ya da üzerini ot bürümüş çakıllı bir çıkıntıyla karşılaşsa yolu değişen; yüzeyi kırılsa da akışı sığ yerlerde dipteki kayalar ve çakıllar tarafından engellenemeyen bir dere gibi; bir dakika bile dümdüz gitmeyen ama sonuçta giden, hem de hızlı giden, bazen de gramere aykırı bir şekilde giden bazense çevresi bir milin dörtte üçü uzunluğunda bir at nalı çizerek seferinin sonunda, bir saat önce geçtiği yerin bir yarda yakınından geçen bir dere gibi; hep giden bu dere hep de en azından bir kuralı izler, o kurala hep sadık kalır: İşbu kural anlatı kuralıdır ki anlatının da hiçbir kuralı yoktur.

—Mark Twain

… Babamın iyi ve cana yakın tabiatını gösterecek bir kitap yazmasını istiyordum…

—Susy Clemens

BİRİNCİ BÖLÜM

HUZURLARIMIZDA,
BAHTSIZ KAHRAMANIMIZ

Şimdi büyük bir dikkatle odaklanırsak, kendimizi tam da olmamız gereken yerde bulacağız. Aslına bakarsanız kendimizi bulacağımız yer, buradan çok da uzak olmayan bir diyar. Gelgelelim çok uzak olmamakla birlikte bulunması epey zor, hatta öyle zor ki oraya varma ihtimaliniz yok desek yeridir. Denemedim değil çünkü. Bu diyarın bir adı var tabii ama o adı telaffuz etmesi de ayrıca zor. Öyle zor ki deneyip de rezil olmamak en iyisi.

Elbette bizim ülkemiz, yani Amerika Birleşik Devletleri, insanın dilinden kaymak gibi akan bir ada sahip, üstüne üstlük bulması da o kadar kolay ki ömrünüzün yarısını oradan çıkmanın yolunu arayarak geçirmeniz büyük ihtimal. İşte gördünüz mü, şimdiden Burası ile Orası arasındaki iki farkı tarif etmiş olduk.

Önemli bir başka fark da şu: Öykümüzün geçtiği, bulunması-güç-ve-telaffuzu-zor ülkede, bahtsızlarla açlar ömürleri boyunca bahtsız ve aç kalırlar. Oysa aksine, Amerika Birleşik Devletleri’nde herkese ve her şeye eşit fırsat verilir. Başka türlüsüne inanmak kabalık olur!

Burada, ister Michigan söz konusu olsun ister Missouri, bahtsızlarla açlar ayak parmaklarını çarpıp ne oluyor diye yere baktıklarında, altın külçelerle dolu bir çorba tası bulmaları muhtemeldir. Evreka! Oysa Orada bahtsızlarla açlar parmaklarını çarpıp ne oluyor diye yere baktıklarında buldukları şey muhtemelen yaşlı ve kavruk bir elma ağacı kökünden ibaret olacaktır.

Kahramanımız Johnny’nin az önce keşfettiği şey de tam olarak buydu zaten.

….