Birazoku

“Olabilir bu iş. Beyzbol da ragbi de yavaş yavaş eski günlerine dönmeye başladı ama savaş öncesi popülaritesine kavuşması için daha iki-üç yıl var. Bu devirde olsa olsa boğa güreşi olur. Hanshin bölgesindeki ilk boğa güreşleri… Gazetenin sponsor olması için hiç de fena bir iş değil. Hatta Osaka Yeni Akşam gazetesi için olabilecek en uygun sponsorluk belki de.”

Osaka Yeni Akşam adlı bir gazetenin yazıişleri müdürü, kasvetli Japon halkını eğlendirmek için bir boğa güreşi turnuvası düzenlemeye kalkar. İş hayatında da özel hayatında olduğu gibi konfor alanının dışına çıkmakta zorlanan Tsugami bu işe, Tashiro adlı bir organizatörün ısrarları üzerine girmiştir. Kimsenin yapmadığı bir şeyi yaparak müthiş bir yatırıma ortak olduğunu düşünen Tsugami, turnuvanın neden kolay kolay düzenlenemediğini, savaş sonrası Japonya’sının lojistik ve bürokratik cehenneminin ortasına düştüğünde idrak edecektir.

Inoue’nin arkadaşı Masakazu Kotani tarafından düzenlenen gerçek bir turnuvaya dayanan Boğa Güreşi, 1949 yılında 22. Akutagawa Ödülü’ne layık görüldü.

“Olay örgüsündeki beklenmedik gelişmeler ve yan karakterlerin işlenişi konularında olağanüstü bir üslubu var; başkarakterin kişiliği, psikolojisi ve romantizmi konularındaki üslubu muhteşem.”

Yasunari Kawabata

***

Gelecek sene 20 Ocak’tan itibaren Hanshin Beyzbol Stadyumu’nda üç gün sürecek bir boğa güreşi turnuvası düzenleneceğine dair kocaman duyuru, Osaka Yeni Akşam gazetesinde yayımlandığında, 1946 yılının aralık ortalarıydı. Duyurunun yer aldığı prova baskıları çıkınca yazıişleri müdürü Tsugami bir kopyayı cebine koydu ve soğuk bekleme salonunda uzun süredir yalnız başına bekleyen Tashiro’yu da yanına alarak dışarı çıktı. Son ikiüç gündür hava iyice soğumuş ve aralık sonuna yaraşır bir hal almıştı, dışarıda ise dinmek bilmeyen öğle ayazı yerlerden esiyor ve insanın üzerine geliyordu. “Çıktı, ha,” diyerek Tsugami’nin elinden aldığı gazeteye dikkatle bakan Tashiro’nun bir anlığına gülümseyen yüzü, hemen eski haline döndü: “Artık gerisi reklam. Durmadan reklam yapıp bu işin üstesinden gelmeliyiz…” Hızlı adımlarla yürürken, rüzgârın dalgalandırdığı gazeteyi katlayıp öylece cebine sıkıştıran Tashiro, “Bu arada, size bir sorum daha olacaktı…” dedi. Belli ki yorgunluk nedir bilmiyordu. İşin biri nihayete erecek gibi olduğunda, yeni bir hedefe doğru adım atmaya başlamış olurdu. Boğa güreşlerinin gazetede duyurulacak noktaya ulaşmasına kadarki süreç son derece yorucu geçmişti fakat Tashiro’da bu yorgunluktan eser yoktu.

“Boğa güreşlerine çıkacak tüm bu boğaları satın alma işine ne dersiniz? Hayvan başına elli bin yen desek, yirmi iki baş hayvan bir milyon yüz bin yen yapar. Kelepir! En kolayı sizin gazetenin alması olur. Sizin gazete almaya niyetlenirse, W. ilçesindeki dernekle de hemen anlaşmaya varılır zaten.” Tashiro sanki sırf bunu söylemek için Shikoku’dan çıkıp gelmişçesine tek başına konuşup duruyordu. “Güreşler bitince yirmi iki baş hayvanı hemen elden çıkarsak da olur. Ama, ‘Paranın az biraz yatmasında sakınca yok,’ derseniz en akıllıcası hayvanları elde tutup vaziyeti gözlemek. Her halükârda bin bir zahmetle ta Shikoku’dan yirmi iki baş hayvanı buraya kadar sürükleyip güreşler bitti diye öylece geri göndermek olmaz. Sırf Hanshin’e taşıyıp getirmekle bile bir milyon yüz binlik boğaların değeri, bir milyon beş yüz, altı yüz bin yene çıkıyor zaten. Ha biraz zahmetli olur ama uyutalım da etlerini alalım derseniz rahat iki milyon eder.” Tashiro’nun hesapları bunlardı. Geniş omuzlu, tıknaz ve orta boylu Tashiro ayaklarına kadar uzanan ağır ve deri bir palto giymiş, son zamanlarda lüks addedilmeye başlanan timsah derisinden yapılma Boston çantası elinde, doğrudan Midōsuji Caddesi’ne çıkan ve hava bombardımanlarının yıktığı tenha sokakta yürürken karşıdan esen rüzgârın sesini boğacağı endişesiyle arada duruyor ve kafasını yukarı, yani uzun boylu Tsugami’ye doğru kaldırarak konuşuyordu. Tsugami, Tashiro’nun konuşmasını başıyla onaylayarak dinlese de asla böyle bir plana dahil olmak gibi bir isteği yoktu. Kuruluş sermayesi yüz doksan beş bin yen olan bir gazetenin sırf bu boğa güreşlerine sponsor olması bile, gazetenin kaderini belirleyecek ve haddinden fazla büyük bir iş dense mübalağa olmazdı. Söz konusu güreşlerin masraflarını nasıl karşılayacağı konusunda bile bin bir güçlük çeken gazetenin mali durumu ortadayken güreşecek boğaların hepsini satın almak, gerçekleşmesi söz konusu bile olmayan bir talepti. Gazete, ülkenin en büyük iki gazetesinden biri kabul edilen B. gazetesinin eski çalışanları öncülüğünde geçen yılın aralık ayındaki kuruluşundan itibaren bir sene geçmiş olmasına rağmen hâlâ dizgisinden baskısına, fotoğrafından iletişimine dek B. gazetesinin olanaklarına bağımlı olduğu için halkın gözünde B. gazetesiyle aynı sermayedenmiş, hatta bir nevi B. gazetesinin yavru şirketiymiş gibi görülme eğiliminde olsa da dışarıdan nasıl görünürse görünsün, aslen işletme yönünden kesin bir şekilde müstakildi. Gözü açık organizatör Tashiro’nun, güreşler için sözleşme yapılmadan önce Osaka Yeni Akşam gazetesinin mali durumunu ziyadesiyle araştırmış olmamasına imkân yoktu. Buna rağmen böyle büyük meblağlardan bahsedişi, B. gazetesinin mali dayanaklarını gözünde aşırı büyütüp “En kötü ihtimalde bile zarar etmeyiz,” diye düşündüğü içindi. Kuruluşunun üzerinden bir yıl ya geçmiş ya geçmemiş küçük bir gazeteyi gözünde büyütüp düzenlenecek olan boğa güreşlerine ek olarak, maliyeti bir milyon yeni aşan büyüklükteki bir işi ciddi ciddi teklif edişinde Tashiro’nun tam da taşralı bir organizatöre yaraşır aşırı iyimserliğinin yanında, beraber iş yapmaya başlayınca aniden gerçek doğasını ortaya koyup düzenbaz yönünü sergileyen birinin yüzüne bakanı utandıran arsızlığı da vardı.

Fakat Tsugami, Tashiro ile birlik olup bu işe girişmekten ne öyle sözünü etmeye değer bir endişe ne de bir korku duyuyordu. Tashiro’nun organizatör yönünü hemen hemen hatasız şekilde, daha yüz yüze geldikleri ilk günden çözdüğünü düşünüyordu. O kurnazlığını da, arsızlığını da, yeri geldiğinde para için her yolu mübah gören karakterini de… Fakat bu adamla birlikte çalışırken, ona kanabileceğini hemen hemen hiç düşünmedi.

Adamın dikkat edilmesi gereken tüm özelliklerinin biraz yoklayınca hemen dibi görülebilecek sığlıkta olduğuna dair bir küçümsemenin de etkisi vardı bunda. Asıl sebep ise Tashiro’nun işine karşı duyduğu ve kimi zaman kendi ihtirasını bile aşan, tuhaf denebilecek saflıktaki tutkuyu sergilediği anların olmasıydı. “Tutar bu iş,” gibisinden sözler sarf ediyor ve bunları söylediği anlarda, insanı ısırırcasına bir tonda söylediği sözcüklerin sertliğinden farklı olarak, kendinden geçercesine bir yüz ifadesine bürünüyordu. Sonra da bakışlarını sanki uzaklara bakarcasına bir yerlere sabitliyor, hemen ardından da yavaş yavaş, giderek daha yukarı doğru hareket ettiriyordu. Sadece onun görebildiği gizemli bir çiçek, uzaklardan onun ruhuna sesleniyordu sanki. Ne zaman böyle bir an gelse, Tashiro’nun kafasından hesap kitap kaybolurdu. Tsugami kârı zararı unutmuş organizatörün bunakça yüz ifadesini bir süs eşyasını izler gibi haince incelerken, artık sarhoş olmayı unutmuş kendi ruhuna toslardı.

Tsugami, “Eğer bizim gazete almazsa…” dedi. Tashiro, adamın bunu söylemesini beklermiş gibi bir tonda, “O zaman bir alıcısı var zaten,” dedi. “Aslında benimle gelmenizi de bu yüzden rica etmiştim. O kişiyle bir görüşün istiyorum. Siz almak istemediğiniz takdirde, hazır olsun diye önden birini aramıştım. Hayvan işine ortak girebilirsiniz; başka işlerde de size faydası dokunur. Adı Yata Okabe, tanıyor musunuz? Mühim bir adamdır.” Bu “mühim” lafı Tashiro’nun ağzından çıktı mı, Tsugami dikkatli olmak gerektiğini düşünürdü. Fakat bugün adamın itibarını korumak için dediklerine uyacak ve nereye götürülürse gidecekti. Üzerinde, organizasyonu gazetede duyurma noktasına kadar gelebilmiş olmanın rahatlığı vardı.

…