Birazoku

Menopoz Rehberi, menopozun belirsizliklerini gideren, her adımda kadınlara yol arkadaşlığı eden kapsamlı bir kaynak.

Menopoz 40’lı yaşlardan itibaren her kadının adım attığı, bilinçle karşılandığında kendini yeniden keşfetme ve güçlenme fırsatı sunan bir yolculuk. Melis Alphan, Kasım 2024’te Instagram’da Menopoz Seyir Defteri hesabıyla menopoz hikâyesini paylaşmaya başlayınca, birçok kadın kendi deneyimlerini ve sorularını paylaştı. Ortaya çıktı ki menopoz konusunda hâlâ büyük bir bilgi eksikliği var.

Alphan, uzman hekimlerle yaptığı canlı yayınlar ve gündeme getirdiği güncel araştırmalarla menopozla ilgili tabuları yıkmak ve kadınları bilinçlendirmek yolunda önemli adımlar attı.
Menopoz Rehberi beyin sağlığı, psikoloji, beslenme, cinsellik, egzersiz, tamamlayıcı tıp ve hormon tedavisi gibi konuların menopozla ilişkisini uzman görüşleriyle aktaran değerli bir kaynak. Kadınların kariyerlerinin zirvesine ulaştıkları bu dönemde iş hayatında karşılaşabilecekleri zorluklara da değinen bu çalışma, Alphan’ın deneyimleriyle destekleniyor ve menopoz sürecinde her kadının bilinçli, güçlü ve umutlu olmasını amaçlıyor.

*

Melis Alphan, 1978 yılında İzmir’de doğdu. Özel İzmir Amerikan Koleji’nden mezun olduktan sonra 2000 yılında İngiltere’de University of the Arts London’da (London College of Fashion) moda tasarım alanında lisans eğitimini tamamladı. 2001 yılında Radikal’de gazeteciliğe başladı. Sonrasında Milliyet gazetesinde muhabirlik, editörlük ve yazarlık yaptı. 2009-2018 yılları arasında Hürriyet gazetesinde daha çok çevre, kadın ve çocuk hakları gibi toplumsal konularda, hak ihlalleri üzerine yazdı. 2018 yılında Hürriyet gazetesinin satılmasıyla gazeteden ayrıldı. Kısa bir süre Cumhuriyet gazetesinde, sonrasında Artı Gerçek’te yazdı. Yoluna bağımsız gazeteci, yazar ve metin yazarı olarak devam ediyor. Moda Moda Dedikleri, Ben İstersem – İlham Veren Hayatlar ve Prof. Dr. Ünsal Oskay’la beraber hazırladığı Peki Konuşalım adlı yayımlanmış üç kitabı var.

Bu kitabı yedi yıldır over kanseriyle mücadele eden gerçek bir savaşçı olan anneme adıyorum. Ve bedenlerinde, hayatlarında dönüşüm yaşayan, menopozun paylaşım ve güçlenme süreci olabileceğini bilen, bunu keşfetmeye cesaret eden tüm kadınlara.

İçindekiler
Sunuş ………………………………………………………………………………………… 13
Giriş…………………………………………………………………………………………… 15
1. BÖLÜM: Menopozun evreleri ……………………………………………… 23
Menopoz belirtileri……………………………………………………………………. 28
En yaygın belirtiler……………………………………………………………………. 31
Ateş basması / terleme ……………………………………………………………… 33
Meme hassasiyeti / meme ağrısı……………………………………………….. 33
Şişkinlik / kabızlık ……………………………………………………………………. 34
Uyku sorunları ………………………………………………………………………….. 34
Unutkanlık / beyin sisi……………………………………………………………… 35
Duygudurum değişiklikleri ……………………………………………………… 36
Ağrılar ………………………………………………………………………………………. 37
Kas ve kemik erimesi ………………………………………………………………… 38
Cilt kuruluğu…………………………………………………………………………….. 39
Aritmi ……………………………………………………………………………………….. 39
Genitoüriner semptom………………………………………………………………. 40
Yağlanma ………………………………………………………………………………….. 41
Menopoz teşhisi ………………………………………………………………………… 42
Hormon testlerine gerek var mı?……………………………………………….. 43
Menopoz sürecinde doğum kontrolü………………………………………… 45
Erken menopoz …………………………………………………………………………. 47
Menopoz teşhisi alan kadınların tepkileri …………………………………. 49
2. BÖLÜM: Menopozal Hormon Tedavisi (MHT) …………………… 53
MHT’nin çalkantılı geçmişi……………………………………………………….. 54
MHT’yi lekeleyen araştırma: WHI…………………………………………….. 56
WHI’ın kusurları……………………………………………………………………….. 57
WHI’ın bulgularını ele alan inceleme ne diyor? ………………………… 57
İlaç seçimi………………………………………………………………………………….. 58
Katılımcıların yaşı……………………………………………………………………… 58
Diğer risk faktörleri …………………………………………………………………… 58
Metodolojik sorunlar ………………………………………………………………… 59
Meme kanseri …………………………………………………………………………… 59
Kolorektal kanser………………………………………………………………………. 60
Endometrial kanser …………………………………………………………………… 60
Koroner kalp hastalığı……………………………………………………………….. 61
Hipertansiyon……………………………………………………………………………. 61
Lipid metabolizması………………………………………………………………….. 62
Venöz tromboembolizm (VTE) ve inme…………………………………….. 62
İnsülin direnci ve diyabet riski ………………………………………………….. 62
Kemik sağlığı…………………………………………………………………………….. 63
Uluslararası Jinekoloji ve Obstetrik Federasyonu (FIGO) ne diyor? 63
Görüş bildirisinde dikkat çeken vurgular………………………………….. 64
Kadın doğum uzmanlarının görüşleri……………………………………….. 66
MHT’ye ne zaman başlanır, ne süreyle kullanılır?…………………….. 68
Kimler MHT alamaz?………………………………………………………………… 71
Sigara içenler MHT alabilir mi?…………………………………………………. 73
Devlet bu işin neresinde?…………………………………………………………… 74
Menopoz öncesi ve sonrasında sağlık kontrolleri………………………. 77
3. BÖLÜM: Menopozda beyin sağlığı ……………………………………… 79
Menopoz ve beyin kimyası ……………………………………………………….. 80
Östrojenin azalması ve nörotransmitter dengesi ……………………….. 82
Beyin enerjisi ve metabolizma …………………………………………………… 84
Beyin damar sağlığı…………………………………………………………………… 85
Menopoz ve bellek fonksiyonları………………………………………………. 86
Menopozun hafıza ve öğrenme üzerindeki etkileri …………………… 87
Dejeneratif beyin hastalıkları riski …………………………………………….. 88
Menopoz ve uyku sağlığı ………………………………………………………….. 89
Uyku tedavisi ……………………………………………………………………………. 90
Antidepresanlar ve antipsikotikler……………………………………………. 91
Beyin, hormonlar ve duygusal denge………………………………………… 92
Amigdala: Menopoz öncesi ve sonrası………………………………………. 93
Kortizolün beyne etkileri…………………………………………………………… 94
Stres azaltıcı yöntemlerin koruyucu etkisi…………………………………. 94
Menopoz ve beyni koruma ……………………………………………………….. 95
MHT’nin beyin üzerindeki etkileri ……………………………………………. 96
Sağlıklı beyin yaşlanması için beslenme ……………………………………. 97
Egzersiz ve nöroplastisite………………………………………………………….. 99
Östrojen ve ağrı eşiği……………………………………………………………….. 100
Araştırmalar ve tedaviler…………………………………………………………. 101
4. BÖLÜM: Menopoz ve tamamlayıcı tıp……………………………….. 105
Hormonlar ve bağırsaklar arasındaki ilişki ……………………………… 107
Karaciğer ve detoksifikasyonun önemi …………………………………… 109
Kortizol dengesi neden önemli? ……………………………………………… 110
Takviyeler: Hangi destekler gerçekten işe yarıyor? …………………. 112
Gizli tehlike: Endokrin bozucu kimyasallar…………………………….. 114
Günlük detoks önerileri…………………………………………………………… 116
Karaciğer ve bağırsakların detoksifikasyondaki rolü ………………. 117
Ağır metallerden arınma …………………………………………………………. 117
Beslenme ile östrojen dengesi nasıl desteklenir?………………………. 118
Akupunktur, nöral terapi ve ozon terapisi………………………………. 119
Menopozda enflamasyonun artışı ve bağışıklık sistemine etkileri…121
Pelvik taban sağlığı………………………………………………………………….. 124
Pelvik tabanı güçlendirmek için ne yapılmalı? ………………………… 126
5. BÖLÜM: Menopozda beslenme …………………………………………. 129
Kemik, kalp ve beyin sağlığı için beslenme……………………………… 131
Kemik sağlığı ………………………………………………………………………….. 132
Kalp-damar sağlığı …………………………………………………………………. 134
Beyin sağlığı ……………………………………………………………………………. 135
Fitoöstrojenlerin beslenmede yeri ……………………………………………. 137
Protein tüketiminin önemi ………………………………………………………. 138
Pestisitler ve ağır metaller……………………………………………………….. 140
Ağır metallerin atılımı için besin ve takviyeler………………………… 143
Vücudun ikinci beynini dengede tutmak ………………………………… 143
Modern buğdayın etkileri………………………………………………………… 145
Kronik enflamasyona karşı beslenme………………………………………. 147
İnsülin direncine karşı beslenme……………………………………………… 149
Alkol ve kafein ………………………………………………………………………… 152
Sindirim sisteminin sağlığı………………………………………………………. 153
Kaygı, beslenme ve bedenin denge arayışı………………………………. 156
6. BÖLÜM: Menopozda egzersiz……………………………………………. 159
Kemik kaybına karşı egzersiz ………………………………………………….. 160
Kas kaybına karşı egzersiz ………………………………………………………. 163
Kardiyovasküler riske karşı egzersiz……………………………………….. 164
Egzersizin metabolizmaya etkisi……………………………………………… 166
Egzersiz, menopoz semptomlarına iyi gelir mi?………………………. 167
Sıcak basmaları………………………………………………………………………… 168
Uyku sorunları ………………………………………………………………………… 170
Cinsel isteksizlik …………………………………………………………………….. 170
Pelvik taban zayıflığı……………………………………………………………….. 172
Kegel egzersizleri nasıl yapılır? ……………………………………………….. 172
Yoga ve pilatesin pelvik taban sağlığına katkısı ………………………. 173
Diğer pelvik taban egzersizleri:……………………………………………….. 175
Egzersizin psikolojik faydaları ………………………………………………… 176
Egzersizle özgüven inşası………………………………………………………… 178
MHT ve egzersiz……………………………………………………………………… 180
7. BÖLÜM: Menopozda cinsellik…………………………………………… 183
Toplumsal algılar ve psikolojik etkiler…………………………………….. 184
Vajinal kuruluk ve idrar yolu enfeksiyonu ……………………………… 185
Cinsel istek ve orgazm …………………………………………………………….. 185
Erkeklerde yaşlanma ve cinsel sağlık ………………………………………. 186
Menopoz sürecinde cinselliğin yeniden tanımlanması…………….. 188
Mastürbasyonun önemi…………………………………………………………… 189
Psikolojik faktörler ve antidepresan kullanımı ………………………… 189
Erkekler partnerlerinin menopoz sürecine nasıl tepki veriyor? .. 190
Testosteronun rolü: Kadınlar için ne ifade ediyor? ………………….. 191
Partner uyumu………………………………………………………………………… 194
Çift Terapisi: Cinsellik hakkında konuşabilmek………………………. 195
8. BÖLÜM: Menopoz ve psikoloji………………………………………….. 197
Nörobiyolojik ve hormonal etkiler…………………………………………… 199
Uyku ve bilişsel fonksiyonlar…………………………………………………… 199
Unutkanlık neden artıyor? ………………………………………………………. 200
Duygudurumu ve depresyon riski ………………………………………….. 202
Toplumsal algı ve kadın kimliği………………………………………………. 204
Kimlik mi değişiyor, algılar mı? ………………………………………………. 206
Menopoz ve özgüven………………………………………………………………. 206
Yaşlanma korkusu ve beden algısı…………………………………………… 207
Yaşamın yeni evresi: Kayıp mı, kazanım mı?…………………………… 208
Kadınların menopoz sürecinde desteklenebileceği alanlar………. 209
İlişkiler ve sosyal yaşam ………………………………………………………….. 210
Cinsel istek ve ilişkiler: Nasıl ele alınmalı?………………………………. 211
Boş Yuva Sendromu………………………………………………………………… 212
Sosyal hayattan çekilme eğilimi ………………………………………………. 213
İş hayatı ve kariyer………………………………………………………………….. 214
İşyerinde menopoz farkındalığı ………………………………………………. 215
Çalışan kadınlar için menopozun zorlukları……………………………. 215
Terapi ve psikolojik destek mekanizmaları ……………………………… 216
Psikolojik dayanıklılığı artıran teknikler………………………………….. 218
Alternatif destek yöntemleri ……………………………………………………. 218
Homeopati nasıl yardımcı olabilir?………………………………………….. 219
Kitaba katkıda bulunan hekim ve uzmanlar……………………………. 223

Sunuş

Bu kitap cerrahi menopozdan geçmiş bir yazar ve iki editörün elinden çıktı diye başlamak biraz tuhaf olacak ama gerçek tam da bu… Melis Alphan Instagram’da Menopoz Seyir Defteri’ne başlamadan iki yıl önce onunkine çok benzer bir yoldan geçtim. Eğitimli, sağlık kontrollerini aksatmayan biri olsam da cerrahi menopoz şokuna ve önümdeki altı yedi ayda yaşayacaklarıma hiçbir açıdan hazır değildim. Başa gelen çekilir: Menopoz hakkında bilgi edinmeye giriştim. Türkçe kaynaklar çok sınırlıydı. İngilizcede konu hakkındaki cehaletimi kısmen gideren pek çok kaynağa ulaşmanın yanı sıra, özellikle ABD’de ve İngiltere’de güçlü bir menopoz hareketinin ortaya çıkmış olduğunu fark ettim. Yayıncılık refleksiyle İngilizceden iyi bir kitap bulup Doğan Kitap’tan yayımlayabiliriz diye düşündüm. Ekim 2024’te bedenen iyi kötü bir denge bulmuş, doktorumla bazı tedavi seçeneklerini değerlendirecek duruma gelmiştim. Melis, Kasım 2024’te kendi menopoz deneyimini cesurca yazmaya başladığında, herhalde hesaba ilk koşanlardan biriydim. Artık görece tecrübeliydim, epey araştırma ve kitap okumuştum, menopozla da olabildiğince barışmıştım. Yine de hesapta Melis’in paylaştığı her şey ve bunlara gelen yorumlar, ne kadar çok kişinin bedenine olan biteni anlamlandırmakta ve doğru bilgiye ulaşmakta zorlandığını gösterdi bana. Uyuyamamaktan, beyin sisinden, eklem ağrılarından, çarpıntılardan mustarip, bunların perimenopoz ve menopozla ilişkili olabileceğini bilmeyen ve gündelik hayatını sürdürmekte güçlük çeken ne çok kadın vardı… Hormon tedavisi diye bir şey vardı ama… Yurtdışından kitap aramaya gerek kalmamıştı. Menopoz kitabını, paylaşımlarından benzer kaynaklara ve bilgili hekimlere ulaştığını gördüğüm Melis Alphan’ın yazması en iyisi olacaktı. Melis Alphan kabul edince, o, Sema Çubukçu ve ben oturduk, nasıl bir kitap yapabileceğimizi konuştuk. Danışacağımız hekimlerle uzmanları belirledik ve Melis büyük bir enerji ve beceriyle bu kitabı yazdı. Uzun lafın kısası, Menopoz Rehberi önemli bir ihtiyaca yönelik olarak yazıldı. Menopoz konusunda farkındalık yaratmak, kadınların daha menopoza girmeden bilinçlenmeleri, doğru bilgiyle, korkmadan harekete geçmeleri umuduyla basılıyor. Türkiye’de 2024 itibarıyla ortalama kadın ömrü 80 yıl, ortalama menopoz yaşı ise 47. Ortalama kadının menopozla ya da postmenopozla yaşayacağı 33 yıl gibi upuzun bir süre var. Bu süreyi olabildiğince sağlıklı yaşamak her kadının hakkı. Bu kitabın menopoz yolculuğunda kadınları cesaretlendirmek, menopozu ‒kadın bedeni söz konusu olduğunda hep devreye giren– utanç hissi duyulmadan açıkça konuşulan bir konu haline getirmek, kadın doğum doktorlarının menopoz konusunda yeni araştırmaları takip etmeleri ve kamuda destek mekanizmalarını harekete geçirmek için bir vesile olması dileğiyle.

Hülya Balcı

Giriş

Menopoz bana bir günde geldi; birkaç yıl içinde usulca yaklaşan bir şey olarak değil. Rahmim ve yumurtalıklarım alınırken, vücudum hormonal bir boşluğa fırlatıldı. Ve ateş basmaları, üşümeler, gece yarısı uyanmalar, her şey bir anda oldu. Cerrahi menopoz böyle bir şey. Östrojenin zamanla azalması, vücudun bu değişime ayak uydurması, belirtilerin kademeli olarak ortaya çıkması söz konusu değil. Kadın bedeninin binlerce yıldır alıştığı doğal ritmin dışında, bir düğmeye basılmış gibi hormonlar bir anda çekiliyor. Sistem aniden kapanıyor. Vücut, bu şoka nasıl tepki vereceğini bilmiyor. Bir gece, ansızın vücudun termostatı bozulmuş gibi oluyor. Denge kaybolmuş, vücut ne yapacağını bilemez halde. Bir sıcak, bir soğuk. Bir fırın, bir derin dondurucu. İşte ben de o gece anladım ki bu süreç hakkında hiçbir şey bilmiyorum. Bilmeyen sadece ben değilim. Hiçbirimiz bilmiyoruz. Menopoz yıllar süren bir yolculuk ama ben hızlı trene bindim. Hep aceleci biri oldum, menopoza girişim de aceleyle, bir gecede oldu. Ben aceleci olduğum kadar, biraz da obsesifim. “Biraz mı!” der arkadaşlarım böyle dediğimde. Bir konuya taktım mı, gece gündüz hakkında okuyan, izleyen, hayatını ondan ibaret hale getiren biriyim. Menopozun M’sini bilmezken üç ay geçmeden menopozun kitabını yazmama şaşıranlar olabilir, beni tanıyanlar şaşırmıyor.

İşte bu benim menopoz öyküm… 18 Ekim 2024… Hastanedeyim. Dünyanın en iyi kalpli doktoru Doğan Vatansever’in karşısında oturuyorum. “Hocam, ameliyatı ocak ayı gibi olsam” diyorum, kafamda ocak ayına kadar yapılacaklar listesiyle. “Ertelemeyelim, üzülmeyelim sonra” diyor. “Peki” diyorum, yapacak bir şey yok. 12 Kasım’da yine hastanedeyim. Ameliyat ertesi gün. Arkadaşlarıma kesinlikle gelmemelerini, basit bir ameliyat olduğunu tekrarlayıp duruyorum. Fazlasıyla azımsıyorum bu ameliyatı. Rahmimin ve yumurtalıklarımın alınacak olmasını bitmek bilmeyen kanamalarımdan kurtulmak olarak kodluyorum kafamda. Menopozu 50 yaş sonrasının konusu diye gördüğümden, o güne kadar menopozun M’sini düşünmemişim. Hatta daha yeni yeni duymaya başlamışım etrafımda. Menopoz muhabbeti az buçuk var ama kimsenin pek bir şey bildiği de yok. Bir de eğitimli geçiniyoruz, diyoruz birbirimize. Daha hangi organımız hangisi, ondan bile emin değiliz. Dışarıdan baktığınızda her konuda fikri olan, sabahtan akşama her başlığın tozunu attıran bizler, ne anatomimizden ne kadın bedeninin evrelerinden yeterince haberdarız. Yaz tatiline gider gibi, hastane çantama Amazon’dan ısmarladığım Lisa Masconi’nin Menopause Brain adlı kitabını atmışım, ameliyattan sonra okurum diye. iPad’imi almışım, “Hormon tedavisi kanser yapar mı?” sorusunu yanıtlayacağını umduğum birkaç akademik makale indirmişim, hastane “tatilimde” okumak üzere. Böyle bir şuursuzluk olamaz. Komik bile değil. Ameliyathaneye gitmek üzere yatağa yatıyorum, hemşirelerin yatağı hareket ettirmesiyle gözümden yaşlar boşanıyor. Niye, hâlâ tam olarak emin değilim. O ana kadar hiç sorgulamadığımdan, beni nelerin beklediği üzerine hiç düşünmediğimden belki de. Korku ve endişe bastı sanırım bir anda. Önden yaptıkları sakinleştiriciden sonra tek hatırladığım, ameliyathanenin girişinde doktoruma ağlayarak bir şeyler söylediğim. Ne söylediğimi bilmiyorum; sadece doktorumda saklı. Ben ameliyatlar öncesinde anestezi uzmanlarıyla görüşmemde hep aynı tekerlemeyi sayıklarım: “Benim eşiğim yüksektir. Ameliyatın ortasında uyanmak istemiyorum. Lütfen ona göre dozu ayarlayın.” Kim bilir benim gibi ne çok deliyle uğraştıklarından, her seferinde böyle bir şey olmayacağını kibarca izah ederler. Bunu söylemem şundan. Ameliyatlar sonrasında hiç sersemlemeden zınk diye uyanırım. Bir gece hastanede kalmam gereken zamanlarda bile, ısrarlarım üzerine benimle daha fazla uğraşmak istemediklerinden, beni eve gönderdikleri olmuştur. Bu kez de zınk diye uyandım. Ve sanki hiç o ameliyata girmemiş gibi ayaklandım. Neredeyse eve gideceğim. Laporoskopik olduğu için kesik yok; ufacık üç delik var. Bir bakıyorum, göbek deliğim de bantlı. Tam öncesinde The Substance filmini izlemişim, oradaki göbek deliği sahnesi aklıma geliyor ve dehşete kapılıyorum. Bedensel bütünlük ve kontrol algısını sarsan, insan vücudunun kapalı bir yapı olduğu fikrine aykırı o sahnenin bende yarattığı tedirginlik hissini hatırlıyorum. Ve şimdi, kendi bedenime bakarken, bilinçaltım o görüntüyü tekrar önüme getiriyor. Filmi izlediğime bin pişman oluyorum. Bir süre sonra gaz sancısını hissetmeye başlıyorum. Önümüzdeki on gün beni doğduğuma pişman edecek sancı giderek şiddetleniyor. İnsanın omzuna bile gaz çıkar mıymış? Evet çıkarmış. İnsan bedenine dair çok öğretici bir süreç oluyor benim için. Ama en büyük dangalaklığa, mümkün olduğunca ağrı kesici almamaya çalışıp imza atıyorum. ABD’deki opioid krizine dair izlediğim dizi ve belgesellerden sonra, hayatta en çok korktuğum şeylerden biri, ağrı kesici bağımlısı olmak. O yüzden “Ben idare ederim” diyerek aşırı özgüvenle hemşireleri uzaklaştırıyorum. Bunu yaptığım geceyi hayat boyu unutmam mümkün değil. Ameliyat ağrısını parasetamol ile geçiştirmeye kalkan dünyadaki en aptal insan olabilirim. O gece tam anlamıyla sürünüyorum. Hemşirelerin ısrarına rağmen etkili bir ağrı kesici almayıp hastane koridorlarında inlerken, “Oh olsun” demiş olabilirler. Haklarıdır; sonuna kadar. Hastanede geçen üç günden sonra eve çıkma vaktim geliyor. Bu sefer de eve gitmek istemiyorum. Gaz sancısı hâlâ omuzlarımda, inmiyor bir türlü aşağı. Doktorum “Sen nasıl kendini güvende hissedeceksen. İstersen git, istersen kal” diyor. Sabahtan akşama elli kere fikir değiştiriyorum. En sonunda “Bunun sonu yok. Gideyim” diyorum. Yolda eczaneden ağrı kesicileri alıp eve varıyoruz. Hâlâ neye adım attığımın farkında değilim. Üç beş güne toparlarım, hayatıma kaldığım yerden aynı şekilde devam ederim diyorum. Nasıl bir içsel ve dışsal dönüşüm geçireceğimden habersizim. Ameliyattan sonra doktoruma sorduğum ilk sorunun “Kaç kilo kaldırabilirim?” olması şaşırtıcı gelmesin. Kedilerim yaklaşık beş kilogram ve benim minik “dünyalarımı” kucaklayabilmem önemli. Eve geldiğimde Şanslı’nın göbeğimden zıplayarak diğer yana gitmesi biraz canımı acıtıyor. Zeytin ise karnıma patileriyle masaj yapmaya kalkınca onu nazikçe uzaklaştırıyorum. Canlarım “cerrahi menopoz” deyince anlamıyorlar tabii. Cerrahi menopozun bedenim için nasıl bir şok olduğunu henüz bilmiyorum. Nasıl bir şeyle karşı karşıya olduğumu ilk “hot flash” (sıcak basması) geldiğinde anlıyorum. Pijamalarımı giyip yatağa yol alıyorum ki… İşte o an! Ensemden yükselen bir sıcak hava dalgası tüm vücudumu sarıyor. Hiç böyle bir şey yaşamadığımı düşünüyorum. Utandığımda içimi kaplayan o sıcaklık gibi ama birkaç kat daha yoğun. “Tamam” diyorum, ”bahsettikleri buymuş demek.” Yazlık bir gecelik kapıyorum, flanel pijamaları çıkarıp onu giyiyorum. Henüz nefes almaya başlamışken… Soğuk bir dalga! Vücudumdan sıcaklık geçip giderken yerini buz gibi bir üşümeye bırakıyor. “Haydi bakalım” diyorum, “bütün kalın pijamalar çöpe. Bundan sonra gecelikler ve ben bir bütünüz.” Eve çıkar çıkmaz, menopoza dair derin araştırmalara başladım. Önceleri sadece kendimi anlamaya çalışıyordum. Yeni bedenime neyin neden olduğunu öğrenmek, hormonlar üzerine biraz olsun fikir sahibi olmak istiyordum. Ama ne kadar okursam okuyayım, ne kadar çok makaleye, hasta deneyimlerine bakarsam bakayım, tuhaf bir boşluk hissi yakamı bırakmıyordu. Sanıyordum ki bu sadece benim bilmediğim bir şey. Ama sonra fark ettim ki eksik olan bilgi değil, bilgiyi bize vermeyen sistem. Kadınlara menopoz anlatılmıyordu. Tıp fakültelerinde derslerde şöyle bir üzerinden geçiliyordu, doktorlar hastalarına yüzeysel birkaç cümleden faz

….