Birazoku

“Biz dünyadan gider olduk

Kalanlara selâm olsun

Bizim için hayır dua

Kılanlara selâm olsun

Ecel büke belimizi

Söyletmeye dilimizi

Hasta iken hâlimizi

Soranlara selâm olsun”

Mustafa Kutlu, deneme serisinden, bu sefer anı yüklü bir eser ile karşımızda. Bir kısım dostlarından bahsettiği bu eserde, dolu dolu yaşanmış yıllarına değiniyor.

Bir fotoğraf ve kısa metinler ile Kutlu, bir dostluğun nasıl kurulacağını, nerelere gelebileceğini bizlere anlatıyor. Bu bir dostluk ve aynı zamanda yaşanmışlıklar kitabıdır.

*

KADİR AĞA

İki kapılı kahveyi gözlerden ırak olsun diye seçmiştik.

Malum, Başmuavin Fikret Bey her gece kahveleri teftişe çıkıyor, işin ucunda yakalanmak var.

Rahmetli “dayak yok, disiplin var” derdi. Utançtan yere geçerdik. Boru değil, tüm mektep talebesi önünde kürsüye çıkıyor ve özür diliyorsun.

Dersten kaçanlar, top oynayanlar, kız peşinde koşanlar, maça kızı tutkunları hasılı bizim hayta takımın mekânı orası. Bir kapısına nöbetçi koyardık, ötekinden kaçmak için.

Garsonun lakabı “Miki”. Parası olmayanın hesabına yazardı. Aynı takımda futbol oynuyorduk, bize madik atamazdı. Hem patron Gani Baba severdi bizleri. Kulübün sahibi, takımın antrenörü. Aslında oto tamircisi ama esasen eski futbolcu.

Abdulkadir futbol oynamaz, kitap okurdu. Nasıl oynasın ki, üfürsen düşecek biri, ne boy var ne kilo. Ona “Kadir Ağa” diyorlar. Orta okulda bir piyeste (Galiba kendisi yazmış) ağa rolüne çıkmış. O gün, bugün Kadir Ağa.

Lise birde terketmiş mektebi. Kimi kimsesi yokmuş diyorlar, garibanın teki. İtip-kakıyorlar zavallıyı. Zavallı dediğime bakmayın, gözü döndü mü kıralına posta koyar. Bir araba dayak yese dayanır, lafını esirgemez. Fakir ama onurlu.

Baktım elinde Jack London-Ateş Yakmak. “Ooo! Jack London ha!” dedim, bir sandalye çekip oturdum. Şöyle bir baktı bana. “Mustafa sen topçusun, nerden biliyorsun Jack London’ı?”

Önce garsona dönüp “Lan Miki, iki çay” dedikten sonra, “Bakma sen fende okuduğuma, aslında edebiyatçıyım ben. “Martin Eden”i daha geçende bitirdim” dedim. Çaylar geldi.

Dışarıda kar, odun sobası çıtırdıyor.

Elimi paltonun iç cebine atıp, John Steinbeck’in “Cennet Çayırları”nı çıkardım. Varlık Yayınları-Cep kitapları, hem ucuz hem cebe sığıyor.

Yitiğini bulmuş gibi yanaştı. Yüzünde geniş bir gülümseme. Paketi çıkarıp bir Birinci yaktı.

İşte böyle tanıştık. O günden sonra bir elmanın iki yarısı gibi olduk.

Çayları bitirdik, ağır ağır dökülen kar altında uzun uzun yürüdük.

Hayattan, edebiyattan, sanattan konuştuk.

Kör Berber Mustafa’nın oğlu. Evleri fukara mahallesinde. Bir ablası varmış, ölmüş. Anası ihtiyar, babası yatalak. Ne hısım var ne akraba. Eşin dostun yardımı ile yaşıyorlar.

Bunda bir ince hastalık var galiba. Sezdim ama sormadım.

Ben o yıllarda resim yapıyorum ve liseden sonra Güzel Sanatlar Akademisi’ne girmeyi düşünüyo-

rum.

Onun hayali kendi gibi.

Ufak bir memuriyet bulsam, şöyle kâtiplik falan, anama-babama bakarım işte.

Günler geceler Erzincan sokaklarımı adımlayıp durduk. Çılgınlar gibi okuduk. Şehir Kütüphanesi’nde MEB’in çıkardığı o beyaz kitapları hatmettik. Özellikle Hasan Ali Ediz çevirisi Rus klasiklerini, Gani Baba kahvenin bir köşesinde bizi kitaplara dalmış gördüğünde “Ulan az okuyun az, üşüteceksiniz” derdi.

Kahveden çıkıp ekspresi karşılamak için istasyona giderdik. Kömür Selami’yi bulurduk. Gece yarısını çoktan geçerdi. Dönüşte Kunduracı Kerim’in dükkânına inerdik. Uyumamış, çayı demlemiş.

Günler böyle kömür yüklü bir marşandis katarı gibi gelip geçti.

Ben mektebi bitirdim, evlendim, tayinim Tunceli Lisesi’ne çıktı.

O, kahvede yalnız kaldı.

Bizim kuşak dağılmış, Gani Baba ölmüştü.

….