Birazoku

Menderes: Bir ırmağın çizdiği düzenli dolambaç, az eğimli koyak ve düzlüklerde oluşturduğu S benzeri kıvrım, döngü.

Yazmak: Kişinin elini kullanmak durumunda olduğu fiil (edim) – elişi.

Enis Batur, Gülmekten Ölmek ve Denemek Sapmak’ın ardından Çekmeceler Kitabı’nın üçüncüsü Menderesler Yazmak ile yazı merdivenine yeni basamaklar ekliyor.

İçindekiler

MUZİP GÖLGE……………………………………………………………………………………… 7
ODRADEK ter……………………………………………………………………………………….. 9
AURA………………………………………………………………………………………………….. 11
KOVALAR, SÜPÜRGE-FIRÇALAR, BİR MECNÛN …………………………….13
ŞEYTANA GÖRE OSURUĞU 12’ye BÖLMEK …………………………………….. 20
İŞEYEN ADAM……………………………………………………………………………………. 30
GÖZYAŞI DÖKMEK, KURUTMAK, BİRİKTİRMEK…………………………….35
RASİH GÜRAN için BİR PUZZLE PARÇASI ……………………………………….40
100 YIL SONRA CENAP ÇIKMAZI……………………………………………………… 47
TEKRARDAKİ FARK PAYI………………………………………………………………….. 51
AYRIKSI BÜNYELER…………………………………………………………………………… 56
DEV-ÂSÂ Masal Evreninde Çocuk ‘Yemek’ ……………………………………………… 70
ŞEHİR ve ŞİİR: İSKENDERİYE…………………………………………………………….. 73
HACI EMİN EFENDİ’NİN SOKAĞI……………………………………………………. 81
YİTİK BİR SOKAĞI ZİYARET ……………………………………………………………… 90
GÜNLÜK TUTMAK ve KİŞİ TARİHİ…………………………………………………… 98
ŞİMDİKİ ZAMANDAN GEÇMİŞE DOĞRU “GÜNLÜK”LER……………100
BİR “TABUT ANTOLOGYASI” İÇİN PEŞREV ……………………………………103
HATAY’DA AYKIRI BİR DÜŞÜNÜR-İMPARATOR……………………………. 110
SAKALA DAİR ………………………………………………………………………………….. 115
AĞIR BASAN: KÂMİL GÖK ……………………………………………………………… 120
DANTE’NİN CEHENNEM’İNDE DOLAŞMALAR
BİR KONUŞAN KESİK BAŞ (HİKÂYESİ DAHA)……………………………….135
BİR YAMYAMLIK HİKÂYESİ ……………………………………………………………. 138
BİR KAŞINTI HİKÂYESİ……………………………………………………………………. 140

MUZİP GÖLGE 

Bizarre dergisi, adı üstünde, en hafifinden tuhaf bir dergi. Yıllar oldu, Erol Akyavaş’tan armağan Edebî Meczûbin özel sayısı sayesinde tanışmıştım o mevkuteyle, sonra bir gün öğlen yemeğinden işyerime döndüğümde buldum masamda neredeyse eksiksiz bir koleksiyonunu: Soruşturdum, işin içinden çıkılamadı, kim getirip bina girişine bana ulaştırılsın diye bırakmış, ne bir açıklama, ne bir iz, bütünüyle giz. Böylesine seçkin ve uçarı bir dergiyi saklamış olsun, sonra da onu sessizce –açıkçası– doğru adama sunacak denli gönlübol davransın: Aklıma tek bir kişi geldi, aradım Ferit Edgü’yü, haberi yoktu hiçbir şeyden, birden öylece bîzâr kaldım. Her sayısında, gazetelerde yayımlanmış garibin garibi üçüncü sayfa haberleri yeralıyordu Bizarre’ın: Bir tanesi aklımdan hiç çıkmadı: Londra’da dünyaya gelen çift kanatlı bir Ankara kedisi. Şiir bazan harfle yazılmaz. Refik’te yemek yiyorduk bir gün, masada yanlış anımsamıyorsam Fethi Naci de vardı, nereden geldiyse konu oraya, yanıtsız kalmış her soru anlatma susuzluğu yaratıyor galiba, anlattığımda birden gördüm gibi geldi: Ferit’in yüzünden alelacele hızla muzip bir gölge geçti.

ODRADEK ter

Benjamin’in “hayatımızda unuttuğumuz şeylerin simgesi” olarak tanımlaması hoş görünüyor başta, çünkü unutulmuş şey, kavurucu önemde kategori, üzerinde oyalanmak gerekiyor. Gelgelelim, bende o tanıma sığınıyor Odradek. Bunu hakkında daha önce yazdıklarıma bağlı kalarak söylemiyorum yalnızca, bunca yıl geçti tanışalı, her dönemde kimliğinin farklı özellikleriyle dönüp karşıma geçti. Makaraymış, yıldızmış, kırıkdökük ve saçma nesneymiş, Kafka bütün bunları okurun aklını iyice karıştırmak amacıyla serper “Evin Beyinin Tasası”nın içine. Asıl dikkatten kaçan konu:

O adının Odradek olduğunu söylüyor ― bakalım doğru mu? Genç yardımcım internet ortamında dolaşıma çıkarılmış çok sayıda Odradek figürü saptamış, görmem için çıkışlar almış. Yarıdan fazlası Kafka’nın betimlemesini birebir esas alarak çizmiş Odradek’i. Carmen Cicero’nunki, ki bir hayli eski çalışma (1959), ilgimi çekti. Mehdi Saadeti’ninki de anılmaya değer bir yaklaşım. Öbürleri genellikle sınırlı hayâl gücüyle kotarılmış illüstrasyonlar olmaktan öteye geçemiyor. Konuyu son karşılaşmama getirmek için açtım aslında. Bundan bir “Oda Edebiyatı” seansında sözettiğimde saptamam yadırganmıştı: SARS-CoV-2 oysa tek iplikçikli RNA virüsü diye tanımlı. Geçirimli elektron mikroskobuyla elde edilmiş görüntüsü fantezi peşinde koşturmadığımı kanıtlamaya yetiyor.

…