Birazoku

“On iki yaşımdan beri, yapabileceğim başka bir şey yoksa, şiir yazarım. Şiirler bir çaresizlik duygusundan doğar. Güçlerinin kaynağı da budur. … Şiirler gerçekler karşısında çaresizdirler. Çaresizdirler, ama dayanıksız değillerdir, çünkü her şey onlara karşı direnir. Kararlara değil ama sonuçlara adlar bulurlar.”

John Berger’ın “Şiirler, Çizimler, Fotoğraflar 1956-96” alt başlığını taşıyan, yaşamdan, ölümden, zamanın geçişinden, basit şeylerden ve basit görünen çok önemli şeylerden bahseden kitabı Yaranın Sayfaları’nı Cevat Çapan çevirisiyle sunuyoruz:

Almakta da ustayızdır biz. / Yıldönümlerini alırız ayrılırken / tırnağın biçimini

uyuyan çocuğun sessizliğini / kerevizinizin tadını / ve süt için kullandığınız sözcüğü.

Tek kişilik yataklarımızda / şiirden ne anlarız ki biz?

İÇİNDEKİLER
Yol Bilgisi
Çok Uzakta
Doğum Tarihi 5.11.1926
Kırsal Göç
Ayrılışlar
Ypres
Kendi Portrem 1914-1918
Sözcükler I
Sözcükler II
Beyin Fırtınası
Sözcüğü Sözcüğüne Yazdığım Bir Düş
Troya’dan Gelen Kartpostal
Rembrandt’ın Kendi Portresi
Şiir
Howe İçin 1909-1985

REMAURIAN’DA
Ölümlülük
Göçmen Sözcükler
Müzik
Elvis
İki Tayga Şiiri
Başörtüsü
Maritsa Ovası

SEKİZ GÖÇ ŞİİRİ
Köy; Toprak; Ayrılış; Metropol
Fabrika; Rıhtım; Yokluk
Tanıdık Orman
Yalnız Çobanın Ay Şafağ
Uzak Köy
Saat 16:45 İnfaz Mangası
Ayrılık
Ağıt
Ölüm Ekonomisi Hakkında On İki Tez
Alplerde Bahar 1993
Azizler Günü
Robert Jorat
Mostar
Şarkı

Yol Bilgisi, s. 11

On iki yaşımdan beri, yapabileceğim başka bir şey yoksa, şiir yazarım. Şiirler bir çaresizlik duygusundan doğar. Güçlerinin kaynağı da budur.

Şiir yazmak motosiklet kullanmanın tam tersidir.

Motosiklet kullanırken karşılaştığın her durumla büyük bir hızla hesaplaşmak zorundasındır. Gövde ve makine, hiçbir etki altında kalmadan yolunu bulan gözlerini izlerler. Özgürlük duygun karar vermekle onun sonucu arasındaki bekleyişin hissedilmeyecek kadar kısa oluşundandır ve herhangi bir direniş ya da gecikme olursa, bunu sekip ilerlemek için bir fırsat sayarsın. Motosikleti sürerken yaşamını sürdürmek istiyorsan, önünde olan dışında bir şey düşünmezsin.

Şiirler gerçekler karşısında çaresizdirler. Çaresizdirler, ama dayanıksız değillerdir, çünkü her şey onlara direniş gösterir. Kararlara değil ama sonuçlara adlar bulurlar.

Şiir yazarken şu anda olan dışında her şeye kulak verirsin. Çıkarıp attığın giysilerin, ayakkabıların, fırlattığın saç fırçan gibi, şiirler de orada olmayan şeylerden, daha doğrusu, önünde olmayan şeylerden söz ederler.

İspanya’nın kuzeybatısındaki Betanzos adlı Galicia şehrinin çevresinden binlerce göçmen, yüz yıl önce Florida’ya, Küba’ya ve Orta Amerika’ya gittiler. Bu yüzden Betanzos adı onların içselleştirdikleri bir ad oldu.

Bu yüzden durmadan yaptığım her çizim için bu sözcüğü kullandım.

Motosiklette sürücü yolunda ilerler, oysa şiirler aksi yöne giderler. Ancak geçerken bazen ikisi de aynı acıma duygusunu paylaşır. İşte benim sevgimin kaynağı da aynı bu sevgidir.

…